Chingizxon bugungi Molgolya bilan qanchalik bog‘liq?

Chingizxon bugungi Molgolya bilan qanchalik bog‘liq?
Bu masalani yoritish Molgolyaning ijtimoiy xayotini parchalashi mumkin.
Rossiya ham Mongolyani uzoq yillar boshqardi.
Chingizxonning shaxsiyati va Imperyasi Xitoy, arablar , ruslar va G‘arb tarafdan ham faqat talonga asoslangan ko‘chmanchi
yovoyi xalqlar birikimi edi... deyilgan xulosaga asoslanmoqda.
Chingizxon istelosi paytida faqat moddiy boyliklar talon qilingan... degan tarix yozilgan.
Chingizxon tangri dinida edi. Bu dinda ibodat uchun quriladigan makon yo‘q.
Budistlashgan mo‘g‘illar va boshqa xalqlar juda baland tog‘larda istexkom kabi mustaxkam ibodatgoxlar qurilgan.
Chingizxon oltin va boshqa boyliklarni xazinasida saqlagan.
Chingizxon kutubxonalarni, qo‘lyozmalarni ham yig‘ib ketgan.
Na sovet komministlari, nada Xitoy maoizimi kira olmagan butxonalar bor.
Shulardan ikkitasida 8 million qo‘lyozma saqlanmoqda.
Bu kitoblarning ko‘pchiligi yuz yillardir ochib ko‘rilmagan.
Mo‘g‘ilistonda saqlanayotgan qo‘lyozmalar ichida eski runik, eski turcha, arab yozuvida, uyg‘ur yozuvida bir necha million nusxa qo‘lyozma mavjud.
Molgolya xokimiyati, ruslar va arablarning qo‘rquvi bu qo‘lyozmalarni mutaxasislarga yopiq tutilmoqda.
Men shoir OMON MATJON ni 1984 yilda "O‘zbekiston" nashryotida ishlagan paytlarim taniganman.
U inson shu davrda Mongolyaga ijodiy sayoxatga borib kelgan paytlari edi.
Xotiralar kitobimda bu xaqda to‘xtalganman.
Dunyo qo‘lyozma xazinasi ikkita joyda. Rimda va Ulan Batorda saqlanmoqda.
Ikkita ham dunyoning eng buyuk Imperya markazi edi.
Sirlarga to‘la Turk dunyosining to‘la tarixi yopiqligicha qolmoqda.

Safar Bekjon Urganji.
28.06.2025

Ulan-Batorda 3 mln. dan ortiq kitob saqlanuvchi qulyozmalar fondini ko‘rsatayotgan xodimdan O‘rta
Osiyo tarixiga oid jildlar bormi-yo‘qligini so‘rasam, ancha vaqtgacha gapirmadi. Bir payt menga qarab:

«Qozizoda Rumiyni bilasanmi?!»
deb kulib qo‘ydi.
Men neni bilmayman, o‘rtoq, 

birodar, suyagim ilmlar yurtida qotgan!
Unda bir qasr yo‘q bejiz tiklangan,
bir sopol parcha yo‘q besabab yotgan!
Men neni bilmayman?! 

Men bilgan, suygan yulduzlar
burjiga chiqsaydi nogoh,
yurtimda umuman tun bo‘lmas edi,
borligimdan olam bo‘lardi ogoh.

Mening idrokimning fazolarida
har nuqta hisobli, 

har nur ismlik yuz yil-ming yil o‘tar, sas bergay bari,
mendagi bu jimlik vaqtincha jimlik.
Men neni bilmayman, sal-pal gapirsam,
uyg‘onar xotirot – tong ko‘ksin yoqib,
shubhakor zulumot shundan bezovta,
pisib, otin aytmay qiladi ta’qib.

Aslini yaratgan xalqning qo‘lida
asli yo‘q. Eshitgan balki kuladi.
Hali necha Hamid sulaymonlar er kezib,
qo‘lyozmalar ustida o‘ladi...

1983

OMON MATJON
Чингизхон бугунги Молголя билан қанчалик боғлиқ?
Бу масалани ёритиш Молголянинг ижтимоий хаётини парчалаши мумкин.
Россия ҳам Монголяни узоқ йиллар бошқарди.
Чингизхоннинг шахсияти ва Имперяси Хитой, араблар , руслар ва Ғарб тарафдан ҳам фақат талонга асосланган кўчманчи
ёвойи халқлар бирикими эди... дейилган хулосага асосланмоқда.
Чингизхон истелоси пайтида фақат моддий бойликлар талон қилинган... деган тарих ёзилган.
Чингизхон тангри динида эди. Бу динда ибодат учун қуриладиган макон йўқ.
Будистлашган мўғиллар ва бошқа халқлар жуда баланд тоғларда истехком каби мустахкам ибодатгохлар қурилган.
Чингизхон олтин ва бошқа бойликларни хазинасида сақлаган.
Чингизхон кутубхоналарни, қўлёзмаларни ҳам йиғиб кетган.
На совет комминистлари, нада Хитой маоизими кира олмаган бутхоналар бор.
Шулардан иккитасида 8 миллион қўлёзма сақланмоқда.
Бу китобларнинг кўпчилиги юз йиллардир очиб кўрилмаган.
Мўғилистонда сақланаётган қўлёзмалар ичида эски руник, эски турча, араб ёзувида, уйғур ёзувида бир неча миллион нусха қўлёзма мавжуд.
Молголя хокимияти, руслар ва арабларнинг қўрқуви бу қўлёзмаларни мутахасисларга ёпиқ тутилмоқда.
Мен шоир ОМОН МАТЖОН ни 1984 йилда "Ўзбекистон" нашрётида ишлаган пайтларим таниганман.
У инсон шу даврда Монголяга ижодий саёхатга бориб келган пайтлари эди.
Хотиралар китобимда бу хақда тўхталганман.
Дунё қўлёзма хазинаси иккита жойда. Римда ва Улан Баторда сақланмоқда.
Иккита ҳам дунёнинг энг буюк Имперя маркази эди.
Сирларга тўла Турк дунёсининг тўла тарихи ёпиқлигича қолмоқда.

Сафар Бекжон Урганжи.
28.06.2025

Улан-Баторда 3 млн. дан ортиқ китоб сақланувчи қулёзмалар фондини кўрсатаётган ходимдан Ўрта
Осиё тарихига оид жилдлар борми-йўқлигини сўрасам, анча вақтгача гапирмади. Бир пайт менга қараб:

«Қозизода Румийни биласанми?!»
деб кулиб қўйди.

Мен нени билмайман, ўртоқ, биродар,
суягим илмлар юртида қотган!
Унда бир қаср йўқ бежиз тикланган,
бир сопол парча йўқ бесабаб ётган!
Мен нени билмайман?! 

Мен билган, суйган
юлдузлар буржига чиқсайди ногоҳ,
юртимда умуман тун бўлмас эди,
борлигимдан олам бўларди огоҳ.
Менинг идрокимнинг фазоларида
ҳар нуқта ҳисобли, ҳар нур исмлик
юз йил-минг йил ўтар, сас бергай бари,
мендаги бу жимлик вақтинча жимлик.
Мен нени билмайман,
сал-пал гапирсам,
уйғонар хотирот – тонг кўксин ёқиб,
шубҳакор зулумот шундан безовта,
писиб, отин айтмай қилади таъқиб.
Аслини яратган халқнинг қўлида
асли йўқ. Эшитган балки кулади.
Ҳали неча Ҳамид сулаймонлар ер кезиб,
қўлёзмалар устида ўлади...

1983
ОМОН МАТЖОН


"-G‘arb Rossiyani aldadi va urush boshladi."
Vladimir Putin. 27.06.2025
Vladimir, "berilgan so‘z, puldan qiymatli."
-Sen Ukraina masalasini 3 kunda, maxsimum 10 kunda xal qilishga va’da bergansan.
G‘arb shu 10 kun ichida Ukrainaga bitta mix ham bermadi. Elchixonalarni yopdi, xodimlarni olib chiqdi.
Zelenskiy va xukumatiga chet ellarga ketish, rozilik berishsa olib chiqib ketilishi takror-takror aytildi.
Kelishuv bo‘yicha , Kievda seni kutib oladigan bir necha million Ukrainalik bo‘ladi degansan.
10 kun ichida seni kutishga emas, senga qarshi armiyasidan ko‘proq ko‘ngilli ukrain xalqi senga qarshi urushga chiqdi
G‘arb senga Kievni kalitini topshirishi kerak edimi?
2005 yilda O‘zbekistonni qo‘lga kiritgandek, asongina Ukrainani ham olaman deb umid qilding.
G‘arb bizni aldadi demoqdasan. G‘arb seni Ukraina bilan avrab, barcha tomirlaringni qirqdi.
Putin, sen o‘zingni G‘arbdagi kapitalistlardan aqilli va ayyor xisoblading.
Rossiyaning bir million erkagini o‘ldirding. Boshqa bir millionini yuqori dozda Fentalin bilan impotent qilding.
Xozir zaxorada yig‘ilgan bir necha yuz tonna Fentalinni ham berishga majbursan.
Qo‘rqma! Seni o‘ldirishmaydi! Istefo ham qila olmaysan.
Dunyo Rossiyasiz yashay oladi.
I

nqilobiy xarakat.
28.06.2025

"-Ғарб Россияни алдади ва уруш бошлади."
Владимир Путин. 27.06.2025

Владимир, "берилган сўз, пулдан қийматли."
-Сен Украина масаласини 3 кунда, махсимум 10 кунда хал қилишга ваъда бергансан.
Ғарб шу 10 кун ичида Украинага битта мих ҳам бермади. Элчихоналарни ёпди, ходимларни олиб чиқди.
Зеленский ва хукуматига чет элларга кетиш, розилик беришса олиб чиқиб кетилиши такрор-такрор айтилди.
Келишув бўйича , Киевда сени кутиб оладиган бир неча миллион Украиналик бўлади дегансан.
10 кун ичида сени кутишга эмас, сенга қарши армиясидан кўпроқ кўнгилли украин халқи сенга қарши урушга чиқди
Ғарб сенга Киевни калитини топшириши керак эдими?
2005 йилда Ўзбекистонни қўлга киритгандек, асонгина Украинани ҳам оламан деб умид қилдинг.
Ғарб бизни алдади демоқдасан. Ғарб сени Украина билан авраб, барча томирларингни қирқди.
Путин, сен ўзингни Ғарбдаги капиталистлардан ақилли ва айёр хисобладинг.
Россиянинг бир миллион эркагини ўлдирдинг. Бошқа бир миллионини юқори дозда Фенталин билан импотент қилдинг.
Хозир захорада йиғилган бир неча юз тонна Фенталинни ҳам беришга мажбурсан.
Қўрқма! Сени ўлдиришмайди! Истефо ҳам қила олмайсан.
Дунё Россиясиз яшай олади.

Инқилобий харакат.
28.06.2025

Туркистонни парчалаганлар нега энг катта худудни Қозоғистонга ажратишган?
Мақсад?
Болешевиклар 1920 йилларда хозирги Мўғилистон, Шарқий Туркистон, Алтай ва Сибирия минтақаларига сочилиб кетган қозоқ , нўғай, қипчоқ каби кўчманчи халқларимизни бир жойга йиғишга қаратилган этнографик лойихасини, ишлаб чиқишган.
Бу лойихага кўра, Алаш-Ўрда давлатчилиги асосида барча кўчманчи туркийларга Россия химояси остидаги давлат қурилишига, ваъда берилган эди.
Бугунги Қозоғистон минтақасида 1920 йилда 5 миллион 400минг ахоли бор эди.
Рус-болъшевек лойиха ишга туширилиб Мўғилистон, Шарқий Туркистон, Алтай ва Сибирия тамонлардан Қозоғистонда чорвачилик килиш учун жуда катта яйловлар берилишини ваъда килиниб, кўчманчи туркий қавмлар кўчириб олиб келинди.
1927 йилга келганида ахоли 7 миллиондан ошди. Ўша даврда Туркия турклари (16 миллион) кейинги иккинчи катта туркий қавм қозоқлар эди.
1932-34 йиллар орасида рус-болъшевек фашистлари узларининг асл мақсадларини амалга оширди.
3 миллионга яқин қозоқ, нўғай, қипчоқ, қарақолпоқ (500-600минг) халкларига, қарши махсус очарчилик ташкил қилдилар.
Минтақадан чиқиб кетишнинг барча йўллари, қизил армия аскарлари тарафидан беркитилди. Махсус ташкил қилинган қатлиом икки йилда ўнларча миллион чорва молларини ҳам талофатга учратди. Йилқилар, табурлар, ёввойи кийиклар сурилари аэроепланлар билан бомбаланди.
Рус-Сталин лойихаси Қозоғистон худудларидаги туркий халқларни 7 миллиондан 2 миллионга туширди. 1944 йилгача асосан славян ахолисидан бир неча миллионини Қозоғистонга жойлашди.
Кейинчалик эса Казакистон Қавқазликлар, немислар, Киримликлар, Болтиқ халқларини оммавий сургун жойига айлантирди.
Европа худудига тенг келадиган Туркистоннинг 1930 йилллардаги манзараси:
- Очарчилик, қатлиомлар, сургунлар 1935 йилларгача давом этган.
-Афғонистон орқали кўчиб кетишлар оқибатида Туркистон хувиллаб қолди.
- Саводли, моддий имконияти борлар, динига маҳкам..... инсонларимиз ё қатил қилинди ёки очликдан ўлди тирик колганлари бор-будини бериб хижратга кетди. Туркистонда рус малайлари, дошноқилар ва ўзимиздан чиққан батрақлар хукумронлиги ўрнатилди. 1991 йилда бу тузум тугатилмади.
Шу кунларда Туркистон Озодлиги ва Иттифоқи хоинлар тузумини бартараф қилиш амалиётини олиб бормоқда.
Хеч кимда шубха ва гумон бўлмасин-ки, бу муқаддас даъвомиз тўхтамайди.
Ўлим бизни қўрқитмаяжак!
Бу бизларнинг ё шахидлик, ёки ғозийлик қасамимиздир.

Сафар Бекжон Урганжи
28.06.2024

Turkistonni parchalaganlar nega eng katta xududni Qozog‘istonga ajratishgan?
Maqsad?
Bolesheviklar 1920 yillarda xozirgi Mo‘g‘iliston, Sharqiy Turkiston, Altay va Sibiriya mintaqalariga sochilib ketgan qozoq , no‘g‘ay, qipchoq kabi ko‘chmanchi xalqlarimizni bir joyga yig‘ishga qaratilgan etnografik loyixasini, ishlab chiqishgan.
Bu loyixaga ko‘ra, Alash-O‘rda davlatchiligi asosida barcha ko‘chmanchi turkiylarga Rossiya ximoyasi ostidagi davlat qurilishiga, va’da berilgan edi.
Bugungi Qozog‘iston mintaqasida 1920 yilda 5 million 400ming axoli bor edi.
Rus-bol’shevek loyixa ishga tushirilib Mo‘g‘iliston, Sharqiy Turkiston, Altay va Sibiriya tamonlardan Qozog‘istonda chorvachilik kilish uchun juda katta yaylovlar berilishini va’da kilinib, ko‘chmanchi turkiy qavmlar ko‘chirib olib kelindi.
1927 yilga kelganida axoli 7 milliondan oshdi. O‘sha davrda Turkiya turklari (16 million) keyingi ikkinchi katta turkiy qavm qozoqlar edi.
1932-34 yillar orasida rus-bol’shevek fashistlari uzlarining asl maqsadlarini amalga oshirdi.
3 millionga yaqin qozoq, no‘g‘ay, qipchoq, qaraqolpoq (500-600ming) xalklariga, qarshi maxsus ocharchilik tashkil qildilar.
Mintaqadan chiqib ketishning barcha yo‘llari, qizil armiya askarlari tarafidan berkitildi. Maxsus tashkil qilingan qatliom ikki yilda o‘nlarcha million chorva mollarini ham talofatga uchratdi. Yilqilar, taburlar, yovvoyi kiyiklar surilari aeroeplanlar bilan bombalandi.
Rus-Stalin loyixasi Qozog‘iston xududlaridagi turkiy xalqlarni 7 milliondan 2 millionga tushirdi. 1944 yilgacha asosan slavyan axolisidan bir necha millionini Qozog‘istonga joylashdi.
Keyinchalik esa Kazakiston Qavqazliklar, nemislar, Kirimliklar, Boltiq xalqlarini ommaviy surgun joyiga aylantirdi.
Evropa xududiga teng keladigan Turkistonning 1930 yilllardagi manzarasi:
- Ocharchilik, qatliomlar, surgunlar 1935 yillargacha davom etgan.
-Afg‘oniston orqali ko‘chib ketishlar oqibatida Turkiston xuvillab qoldi.
- Savodli, moddiy imkoniyati borlar, diniga mahkam..... insonlarimiz yo qatil qilindi yoki ochlikdan o‘ldi tirik kolganlari bor-budini berib xijratga ketdi. Turkistonda rus malaylari, doshnoqilar va o‘zimizdan chiqqan batraqlar xukumronligi o‘rnatildi. 1991 yilda bu tuzum tugatilmadi.
Shu kunlarda Turkiston Ozodligi va Ittifoqi xoinlar tuzumini bartaraf qilish amaliyotini olib bormoqda.
Xech kimda shubxa va gumon bo‘lmasin-ki, bu muqaddas da’vomiz to‘xtamaydi.
O‘lim bizni qo‘rqitmayajak!
Bu bizlarning yo shaxidlik, yoki g‘oziylik qasamimizdir.

Safar Bekjon Urganji
28.06.2024


Халк карзларидан давлат воз кечади!
Узбекистон инкилобий харакати иктисодий дастуридан:
Мавжуд Хукумати, ахолига оммавий карз бериш эвазига сиёсий босим утказмокда.
Урта синиф ишбилормонларни монополя оркали касод килмокда.
Инкилобий харакат мавжуд вазият, давлат кули билан амалга оширилганлигини эътироф килган холда, масалани эчимини хам давлат зиммасига олишини талаб килиб келмокда.
Инкилобдан кейин ушбу масала куйидагича эчилади.
Ахолига берилган кредитлар:
Корамол , товук , куй , кичик иссикхона, лизинг асосида олинган фермер кичик тракторлари ва бог килиш учун олинган кредитлар;
(реал нархи хисобланиб, кредит кисмидан вос кечиш)
Монополiя окибатида халкга мажбурлаб сотилган маиший техника кредитлари;
(бир йилдан ортик фойдаланилганларнинг барчасининг кредитларидан вос кечиш)
Олий талимдаги мажбурий контракт кредитлари;
(укиётганлар, диплом олганига 1 йил тулмаган барча контрактлар)
Огир ахволда колган касаллар оператсия пуллари, ваксиналар, кандли диабет, саратон , жигар церрози.....каби сурункали сотиб олишга мажбур булинган барча дорилар пуллари кайтарилади ва бундан кейин текин килинади.
Ушбу иктисодий ислохатнинг умумий киймати 3 миллиард 700 миллион $ атрофида эканлиги тадкикотчилар аниклашган.
Ушбу микдордаги маблаг мавжуд сиёсий рахбарларнинг уйида саклаётган бойликларининг 10% ташкил килиши хисоблаб чикилган.
(Зелимхон Хайдаровнинг уйидан мусодара килинадиган бойликларни жузий кисми)
Инкилобий харакат узбекистон оддий ахолиси учун кандай иктисодий эркинлик бермокчи?
Бензин, озик-овкат, хорижий автомобиллар учун устама соликлари, маиший электроник Euro5/6 стандартдаги барча жихозлар савдоси марказлашган электрон божхона сервиси оркали расмийлаштиради битта кушимча солик туланади.
Барча фермерларга!
Кластерлардан мустакил кола олган барча фермерларнинг олган кредитларидан вос кечилади.
Давлатга оид барча имконлардан фойдаланиб пахта толасини сотишидан миллиардларча $ kилган хусусий ширкатларнинг даромади мусодара килинади ва кейинги беш йилда халкаро пахта нархларига кура туловлар хисоблаб чикилади.
Менирал угитлар, трокторлар устама нархлари бекор килинади.
Молия кредит сохасида Халкаро нормалар ишлай бошлайди.
Давлат бу сохада минимал катнашиб факат макроиктисодий баланс таьминланиши учунгина аралашади.
Бошка барча холатларда моляни монополялаш каттик жазоланади.
Хеч ким монопол ишлай олмайди, хатто харбий сохага оид жихозлар ишлаб чикарувчи булса хам.
Ойликлар оширилмайди.
Нафакалар турлари умум даромаддан шахс даромад хисобига утказилади.
Нархлар 2-3 мартага тушиши кутилмокда. Чунки чегара мол айланишидаги 5 хил бож системи бекор килинади.
Умумлаштирилади. Ракобат асосида, бозор молларга тулдирилиши натижасида махсулотлар арзонлайди.
Олий даражадаги шифокорлар ойлиги тулик сугирта тизимина утказилиб 2500$ кам булмаслигини давлат кафолатлайди.
Олий талим, мактаблар укитувчилари тулик шаклда давлат бюджет кафолатига олинади. Энг кам иш хаки 1700$ берилиши кафолатланади.
Инкилобдан кейинги бир ой ичида Хукумат атрофида тузилган бугунга келиб 35 тага этиб борган вазирликлар, бошкармалар тугатилиб 8та вазирлик ва иккита бошкарма колдирилади. Инсон интелктига якин супер компютерлар мамурий бошкарувда фойдалиниши бошланади (халкаро фирмлар билан аллакачон музокара олиб бордик)
Мудофа вазирлиги харбий техникалари тулик 5- авлод техникаларга алмаштирилади. ( хозирда 2-3 авлод техникалари)
Давлат мамуряти ходимлари, милитсия ходимлари, шифокорлар, укiтувчилар, олий талим, харбий соха укитувчилари, давлат бюжетидан маоши кафолатланган барчага!
Халк соликларидан, ер ости бойликлардан келадиган даромаддан сизга бериладиган юксак маошларга талабгор булсангиз тайёр туринг!
Pивожланган давлатлардан таклиф килинадиган эхспертлар билан хамкорликда сизни синовдан утказишади.
Бугундан бошлаб, барча кредит карздорлари, контарк талабалари, урта синф ишбиларбонлари Инкилобий харакат атрофида фаоллашинг.
Давлат сизники, Хукуматлар келиб кетувчи.
Давлатингизга эга чикинг!

Узбекистон Инкилобий харакат бошкаруви.
28.06.2022