понедельник, 30 мая 2016 г.

Шоир куйдайин юввош, куркар буридан,


"Сафаржон, юртимиз озод булди. 
Максадимиз шу эди-ку. Келинг Ислом ака рахбарлигида ватанга хизмат килайлик". ...
Эркин Вохидов билан 1993 йил бахоридаги сунги учрашивумиздан хотира.


Шоир  куйдайин юввош, куркар буридан,
Куркар чупондан, узни серкага суяб юради.
Курбонлик замони, хеч ким серка суймайди,
Шоир Хак йулида, чупон даромадин куради.

Эй шоир, сен-сен бул, куй булма, чупон булма!
Бури бул, Хак йулида куй сурисин кувлагин.
То киёмат адолат йук, битмас курбон замони,
Чупон-серка хамтавок, сен хакликни увлагин.

Сафар Бекжон

30.05.2016

воскресенье, 29 мая 2016 г.

Матбуот озодми, озодлик манополясими?

 
Матбуот озодми, озодлик  мoнополясими?


Диктатура, инсонларнинг нафақат сиёсий-иктисодий хатто рухий холатини бошкарадиган жой, Ўзбекистондир. Кейинги пайтлард Ўзбекистонликлар чет элларга, рухларига сингиб кетган Каримов билан кириб келмокдалар. 10-15 йилдан бери бутун урyғ-аймоғи билан чет элда яшаяпган ўзбекистонлик
"-Aка биз сиёсатдан узоқ одаммиз, сиз билан таниш эканлигимизни бировга айтиб юрманг...." дейишди. Ўзбеклар гeнетик куркок халк эмас эдилар. 130 йиллик Россия асоратига карши энг кўп исён килган халк хам ўзбеклар эдилар. Политбюронинг энг катталарига пора бериб ўргатган хам, ўзбеклар. Кичгиналигимдан советларга карши кайфиятда катта бўлганман. Бобом советлар чўкишига оз колди дерди 1970 ларда. Cабаби, оммовий порахурлик харкандай давлатни чўктиради дерди рахматлик. Кейин 1995 йилда Ахмаджон Одилов: "Мен, отаси коммунистлар тамонидан катл килинган одамман. Советларнинг чўкишини порахурлик оркали эканлигини билардим. Мен отамнинг конини ерда колдирмадим" дедилар. Каримовни яхши танишини ва давлатни порапурлик асосида чўкишига сабабчи бўлиши мумкинлигини айтарди. Инсонлар масжидга кириб худога сажда килади. Кўчага чикиб;
“-пул хамма нарсани хал килмокда. Бойлар хар доим хакли чикади. Камбағалнинг кўлидан нима хам келади.....”
МХХ режимни саклаб колиш учун бу пропогандани тинмасдан таркатмокда. Инсонларни писимист, ўзига ишончни йўкотган холатда яшашга кўниктириб улgирган. Ахвол шундай экан Каримовлар диктатураси на факат сиёсий хатто рухларини эгаллаб тураверади. Аммо бу балодан куtкариши мумкин булган восита бор. Бу эркин матбуотдир. Кишилар онгида инкилоб килдирадиган дори-дармон хам матбуотдир. Пичок хам нон кесишга хамда котиллик куроли бўлиш мумкин. Матбуот хам шундай. Журналистларни танкид, жилла бўлса уларнинг ишларига таклиф киритиш тахликали. Бизга ўхшаган сиёсатчига,
“-Kечирасиз устингизга сиёх тўкилиб кетди”- дейишлари мумкин.
"Журналистлар ёнида бир бочка сиёх ташиган одамлардир. Эхтиёт бўлиш керак, устигизга тукилиб кетиши мумкин"- деганди, "Озодлик" радиоси мухбирларидан бири.
  1983 йилдан бошлаб қора сиёх ташиганлар орасидаман.
Советлар, ошкоролик ва диктатура режимлари даврида бу кишиларнинг эврилишини кўрдим. Журналистлар шамол эсган тарафга эмас, шамолни келтириб чиқариши керак бўлган касб эгалари.
Шамол эсиши у ёқда турсин шабададан ҳабар келса йўтали тутадиган журналистларнинг 30 йиллик ҳамкорлигим даврида кўплаб учратдим. Мен 1985 йилда "Мехнат" нашрётида ишлаётганимда келажакдаги мустакил Ўзбекистоннинг эркин маътбуоти жаллоди Рустам Шоғуломов, Ўзбекистоннинг биринчи Ташқи Ишлар вазири Убай Абдуразоковларнинг машҳур журналистлар Нусрат Рахмат ва Шароф Убайдуллаевлар билан бўлган доимий баҳсларининг тингловчиси эдим. Инсонларнинг кишиликлари ва қиладиган ишлари орасидаги (айниқса ёзар-чизар инсонлар) тезодни ана ўша даврларда ўргандим. Бизнинг оиладан 4 та амакисимиз қизил большевеклар тарафидан отиб ташланган. Катта боболардан бири Бухоро Амирлигида Бош вазири Низомиддин Урганжий эдилар. У киши хам Фрунзе Бухорони бомбардимон килганiда оддий навкарлари қаторида шаҳид булганлар.
Албатта бу маълумотларни у пайтлари бировга айтмаганман. Урганжий тахаллуси билан сиёсий шеърлар ёзиб тарқатиб юрардим. Антисоветизм оиладан келган мерос эди. 1986 йилда ўз ҳовлимда Абдували Қори ташкил қилган яширин ҳужра мактаб ўкувчиларидан бир нечтасини яшириб куйганлигимни КГБ агенти қушнимиз, журналист Мухаммад Хайдар (Хайдар Мухаммад билан адаштирманг) билиб қолган. Мени қамоқга олишди. “Меҳнат" нашрётидан бошқа бирон марта бу соҳада ишламаслик тамғаси билан (меҳнат дафтарчаси ҳалиям менда) ҳайдалдим. Низомий институти сўнги курсида эдим.
У ердан хам хайдалдим.
Яшаб ўтирган ҳовли жойим хам кетди.
Қамоқда ўтирган жойимга дадам ва бобомни чақириб келишди. 
"-Урганжийлар сиёсатга аралашмаслик шартини қабул қилган,  неварангиз совет давлатига карши фаолиятларга ёрдам қилган"- дейишди бабомга. 
   Хаётнинг анча қисми сургин ва қамокларда ўтказган бабом ҳокимият одамларини кўрса сўкиб берарди.
Аммо бу гал кечрим сўради ва мени катта шаҳарларда яшамаслик шарти асосида камокдан чиқариб олди. Ўзи билан бирга Уст Юрт чўлларига олиб кетди. 1988 йилда ошкоролик давридан фойдаланиб Тошкентга қайтиб келдим. Тошкент шахар Фрунзе район суди архивидан бу маълимотлар олиниши мумкин.
Келайлик: шу бизнинг “бир челак сиёх ташиган” ёзар-чизар дўстларимизга.
Ёзувчилар союзига бориб ёзувчи Ахмад Аъзам билан учрашдим.
Ўзбекистонда сиёсий ташкилотлар қурилмоқда. Сиз хам бу жараёнларда рол олинг деди. (Аллох раҳмат қилсин Ахмад акани. Инсонийлигини сақлаб қолган одам эди). 
"Талабалар шаҳри исён бешиги" шеърини Ўзбекистон ёшлари харакати марши сифатида ёзгандим ўшанда. Ака-ука Бобожановларнинг ўртанжаси Кудрат Бобожновлар билан ёшлар харакатида танишдим.

"Озодлик" радиосидан кун ора Урганжий тахалуси билан чиқишлар қилдим. Радио архивидан ўрганишигиз мумкин.
1989 йилнинг кузида анча танилган сиёсий фаол бўлсам керак-ки, Ислом Каримов олдига чакиртирди. Ёшлар ҳаракатинг лидерларидан бири   Шавкат  Абдуллаев билан олдига бордик. Ислом Каримовнинг қўлида менинг кимлар авлодидан эканлигим хакида “дося” бор эди.
"-Катта бобонинг орқасидан айбсиз амакиларинг отиб ташланган. Сенинг оқибатингдан ҳам Хоразмдаги оиланг йўқ қилиниши мумкин. Ҳали совет давлати қайтадан ҳамма нарсани жойига қўяди"- деди.
Бу суҳбатни мен тарафдан битта йигит, Каримов тарафдан Крайнов эшитиб ўтиришганди. Баҳслашув ярим соатдан кўп давом этди.
Бу учрашувни таниган бир нечта журналистга айтдик. Аммо мақола ёзадигани топилмади. Давлат маътбуотидан ташқари мустақил варақалар, газеталар чиқмокда эди. Биронтаси қизиқмади.
Мен учун мухими иш килиниши.
"Озодлик" ҳабар топиб, Темир Ҳўжа интервю килди. Ошкоролик даври эмасми, "Озодлик"нинг аҳамияти унчалик эмас эди.
Муҳбирлари ўзлари келиб маълумотлар тўплаб интервю қилиш учун илтимос килиб юришарди.
1990-92 йиллар орасида муҳолифатнинг ўз мустақил газеталарининг тиражи Ўзбекистон бўйича бир миллиондан ошар эди. Фақатгина "Эрк" газетаси 650 минг нусҳада чоп этиларди. Бугун Гарбда юрган ёнида бир бочка сиёх ташиган жуналистлар у пайтлар балким бешигида алла тинглашаётганди.
1993 йилга келганда Каримов эркин маътбуотни йўқ қила бошлаганди. Бу орада Каримов билан яна икки марта учрашдим. Ҳар гал у одам ўзи чақирди ва мен ҳам ёнимда ёшлар ҳаракатидан вакил билан қатнаштирдим. Аммо икки марта хам Ислом Каримов мен билан кирган йигитларни ўзига оғдириб олди. (Шавкиддин Жураев,  Шавкат Абдуллаев...)
"Озодлик” бу пайтга келганда Ўзбекистонда расмий бўлимини очган. Мюхендагилар материалларни улардан олишарди. Фурқат Яквалҳўжаевга воқеаларни ёритиш керак деб телефон қилдим.
Осмондан келди.
Олдиларига келиб баътафсил ёзма равшда ҳикоя қилишим керак эмиш.
Энди “челак тўла сиёх “манаполияси бошланганини англагандим. Диктатура қаттиқлашгани сари ББС ва “Озодлик”радиолари яккахокимлиги ортиб борди. Усталик давлат иқтисодий инқироз пайтида $ ва £ маош оладиган бу журналистлар анча димоғдор эдилар.
1996 йилда қамоқдан чикдим. 16 хил касалликдан 39 кг юyриган кок-суяк ҳолатидаман. ББС мендан интервую қилсин, ичкаридаги ҳолатни ёритиб берай деб орқаларидан сарсон бўлиб юридим.
Аммо интервю бера олмадим.
“Озодлик” эса хар куни Мухммад Солиҳ va Абдурахим Пўлатовни бир бирiга қайраб қазон кайнатаётган вақтлари эди.
Ўртага одам куйиб камокхона ҳакида чиқиш қилишга эришдим.
Аммо русча “Свобода” , русча ББС, “Немеский волна” кун ора Ўзбекистондаги қамокҳоналар ҳакида сўраб турарди. Ҳали мен Ўзбекистонда экан ким тарафда саф тутушим номаълум бўлган экан буни ташқарига чиққанимдан кейин билдим. Истамбулда эдим ва Эрк партияси раси Мухаммад Солиҳ билан сиёсий фаолиятимни давом эттирдим. Қайтадан “Озодлик” ва ББСдан йўқланадиган бўлдим. 1980 йиллардаги Мухаммад Солиҳ таъсирида бўлган журналистлар шаҳсий алоқаларини иш билан паралел тутмоқда эдилар.
Ўзбекистондаги инсонлар менталети советлардан қолган стеротепларга асосланган.
“-Маътбуотда "уриб чиксам" устиндан “Муштум”га ёзаман чора кўришади сенга....." 2000 йилардан кейин pежим учун танқид қилиниш, "фош" килиниш, қиймати қолмаган сафсата сифатида эди.
Аммо чиқмаган жондан умид. Муҳолифат ўз мустақил маътбуотини ярата олмаганидан кейин “бочка тўла сиёх “ташиган “Озодлик” ва ББС га, қарам колмокда. Ўзбекистондаги буюролари беркитилган бу радио ҳодимлари бутунлай гегемон ҳолатга келганди. 

   "Ўзбек муҳолифатини бор қиладиган хам йўқ қилиб кўрсатадиган ҳам биз"- деган сафсатага ишонишади. Аммо ҳар эҳтимолга қарши Пенсилваниядан ва Лондондан квартира-ю, виллалар олиб қўйишни унитишмайди. Деярли хаммаси Амрека ва Ангилия ватандоши. (хурматсизлик бўлмасин, фукороси - камбағали эмас).
Ўзбекистонда режим ўзгариб маътбуот эркинлиги бошланса бу радиолар кимга ҳам керак бўлади-ки.? Ўзбекистон сиёсий ва ижтимоий ҳаётида, халк зехниятида ўзгариш қиладиган восита албатта маътбуотдир. Аммо диктатурага қаршимиз деб муҳолифатнининг фикрларини қайчилашга ҳеч кимнинг ҳакки йўқ. 
  “Озодлик”да, ва ББСнинг , берган фикирларга асосланган ҳалқаро ташкилотлар балким баъзи кишиларга грант беришмас. Мен умримда бирон жойдан грант ёки моддий ёрдам олган эмасман. Бемалол этакларида нима бўлса тўкаверишсинлар. Булар ўзларини танқид килганларни дарров СНБ агентлигига чиқаришади. Ўзларида ва севган “лидер”ларида, мендаги жасорат бўлмаганидан кейин ҳамма нарсани ўз қаричлари билан ўлчашади.
1999 йил портлашларидан кейин меннинг ҳам учта укам қамалди. Битта укам сирли равишда оламдан ўтди. Ҳеч қачон бу воқеалар учун мен катта мухолиф одамман дейишимга асос бўлган эмас. Режим мендан қўрқмайди-ки оиламга истаган муомиласини килади деганман.
Бреюселда Ислом Каримов машинаси олдига рамзий табутини чиқардим. Буни биронта сиёсий партия ёки ташкилот номидан килмагандим. Дарров мени “ашаддий эркчи” килиб эълон килишди бочка-бочка сиёх ташиганлар. Қамоқдаги укаларимни эслашмаган, 103 ёшида вафот этган Бирликнинг ва Эрк Пратиясининг расмий аъзоси бобомнинг ўлимига таъзия билдирмаган муҳолифат,  Каримовнинг рамзий табути Европа Иттифоки бош кароргохи олдидан кўтарилиб ТВ лар жонли эферда берилганидан кейин Сафар Бекжонни эслаб колишган эдилар.
Мен бирон марта ўз билганимдан қайтган одам эмасман. Талабалар шаҳарчасидаги икки-уч, йиллик сиёсий фаъолиятим (1988-1990 й) жараёнида у ердаги таъминотни қўл остидан мен бажартирдим. Ҳамма нарса талон билан бериладиган вақтда у ерда талабалик гувоҳномаси бўлганларга ҳамма нарса бериларди. Бу таъминот 1991 йилда тўхтади. Чунки мен у ерни тарк этдим ва бизнинг оиладан чиккан “Узбекбирлашув” ташкилотини бошқараётганлар қўл остидан бераяпган тамоноти тўхтатган эдилар. Талабалар шаҳарчасида исён бўлганига бирданига бўшаб қолган магазинлар сабаб бўлганини ҳамма билади. Нимага ёшлар ҳаракатини тарк килдим?...
Энг кейинги учрашувимизда Ислом Каримов олдида муҳолифатнинг ишонган вакилларидан бири Шавқиддин Жўраев очиқчасига ҳоинллик килди. Кабинетидан чиқар эканмиз Ислом Каримов менга: “ асилзодалигингиз хеч кимга нон-ош ва мансаб беролмаган экан яқинда битта ўзингиз қоласиз. Ё Шавкиддинга ўҳшаб мен тамонга ўтинг ёки давлатимдан йўқ бўлинг” деганди. Бу очик таҳдид эди.
Мен Туркияга кетдим ва олти ой қайтмадим.
Қайтганимда хам амаким Асадулло Урганжий (Амир Олимхоннинг куёви) билан кайтдим. Ислом Каримов мени сиёсатга қайтади деб ўйламади. Бухоро Амирлиги ворисларининг моддий ва ижтимоий муаммолари билан шуғулланади деб ўйлади. Ўша вақтдаги Адлия Вазири Муҳаммадбобир Маликовга айтиб коммисия туздирди. Мени ҳам коммисияга аъзо қилиш эвазига Эрк Пaратиясидан кетишга чакирди.
Мен ўз билганидан қолмайдиган одамман.
Биров хукум қилса тескарисини қиламан.
Пароканда бўлиб тарқаб бўлаёзган ташкилотга қайтдим.
Оқибатида кўп ўтмасдан қамалдим.
Келайлик шу бизнинг “бочка-бочка сиёҳ ташиган дўст”ларимизга. Журналистлар ҳаммани танийди аммо хеч кимга дўст эмас деганлари тўғри.
2007 йилдан бошлаб “ Озодлик” ва ББС радиолари "Ислом Каримов олдига кириб чиқиб юрган СНБнинг майори қочди"  деб эълон қилишди. 
 “Абдуллоҳ Сарбадор “таҳаллуси билан режимни фош қилувчи мақолалар чиқа бошлаганди. Мен эса ҳеч нарсадан ҳабарсиз эдим. 2002-2009 йиллар орасида Мухаммад Солиҳ билан ҳеч қандай сиёсий алоқамиз бўлмаган. Атаназар Орифовга телефон килиб Эрк Пратиясининг ҳеч кандай лавозимида эмаслигимни тасдиқлатгандим. 
 ББС ва “Озодлик”даги, йигитлар телефон қилиб яқинда оламшумул ўзгаришлар бўлади, четда қолманг дейишарди.
Мен режимнинг ичидан чиқиб муxолифатга кўшилганларни билардим. Ҳаммаси кўпга боришмасди.  Бу гал ҳам ҳудди шундай бўлишига амин эдим.  Кейинчалик маълум бўлдики "СНБнинг майори Икром Якубов"  экан.  СНБ ичкарисидаги Россияпарастлар билан Ғарб тарафдорлари орасидаги курашда қурбон бўлган ҳодим. Ислом Каримов режими ўз олдиларидаги ҳодимлари ўғирлик қилиб қочган одамларни оркасидан қувламайди, aгар улар мухолифатга аралашмаса. Ҳозир ташқи дунёда ўнлаган собиқ ҳодим-у, бойвачалар бор. Каримовдан қочган. Аммо муҳолифатга салом ҳам беришмайди. Икром Якубов ўз оёқи билан келган муҳолифат раисиман деган одамнинг олдига келган экан.  Оқибатда Икром Ёқубовнинг Ўзбекистондаги амакиларидан иккитаси ўлдирилди.
Давом этадиган бўлса беш баттар бўладиган.
Ўзбекистон режимини фош қилувчи мақолалар ёзмай қўйганидан кейин муҳолифатга керак бўлмай қолди.   Ҳатто  "-бу афирист экан, Ўзбекистонга бериб юбориш керак"-  ва бу хакда хат ҳам ташкил килинди.  "Озодлик"  ва  "ББС"  бу хакда бонг урди. Лондонда устидан жиноят иши очилиб 
“-Ўзбекистонга топширилсинми”-  дейилган вақтда менга телефон килди ва вокелаларни тушунтирди.  Мен бу ёш йигит тақдирини бир инсон сифатида қабул қилдим. Ишлаган жойидан қочганлар ўлдирилиши мумкинлигини хисобга олиб харакат килдим. Буюк Британия пайтахти Лондонда Uzdemfundsuisse ташкилотинг булимини очиш хакида ваколат бердим.
Битта ўзи қолдирилган йигит учун бу катта нарса эди.
Қироллик маҳкамаси уни авф қилди ва Ангилияда қолишига руҳсат берди. Сиёсатга қайтмаслигини ва илмий иш қилиш кераклигини тайинладим.  Айтганимни қилди ва яқинда докторлик дисертатциясини ёқлайди.
Собиқ СНБ ҳодими фош қилиб мақолалар ёзгани билан режим қуламайди.
Мен ўз сафдошига карши килинган хар кандай провакатсионга жавоб берилиши керак деб хисоблайман. Агар жавоб беришга моддий, сиёсий кучигиз бўлмаса инсонларни режимга ем килманг. Мен шунга амал киладиган одамман. Uzdemfundsuisse нинг Узбекистондаги бўлимларини очайлик деган одамларга худди шу гапни айтдим.
Мен Абдурахим Пўлатов билан хам Муҳаммад Солиҳ билан ҳам бирга фаолият олиб борган вақт давомида лаганбадрорлик қилмаганман. Ҳамма бало бу кишилардаги мақтовга ўчлик уларнинг Туркияга келганларидан кейин юктирган касалликларидир. Беайиб парвардигор, мухокама килинаяпган бўлсак (тухмат ва касддан танкид эмас) деб карашмайди.
"-СНБ га ишлайди-да билмаган эканмиз, мени мухокама килаяпдими демак режим тарафдори". Бу доимий гибатшунослик мактаби дарсликларидан ихтибос.
Келайлик шу бизнинг” бочка-бочка сиёх ташиган “ дустларимизга дейман-у, гап айланиб бошка тамонга судрайверади маколани.

Қорақалпоғистоннинг Ўзбекистондан ажралиш ҳуқуқини конституцияга киритган фаол қамоқда ўлди.”
Оллониëзов Қорақалпоғистонни Ўзбекистондан ажратиш ғоясини тарғиб қилгани учун Ўзбекистон ҳукумати тарафидан ўлдирилган.
Марказий Осиёда инсон ҳуқуқлари ташкилоти фаоли Надежда Отаеванинг айтишича Алланиëзов қамоқда ўлган биринчи қорақалпоқ фаоли эмас.....
26.06.2014 . Озодлик радиоси ©

“Озодлик” радиоси Украинадаги вокеалардан хабарсизми?
Ўзбекистонда сепаратзм борлиги, биронта халкнинг иркий камситишларга карши чикканлигидан ўлдирилди деган ташвикот кимга керак?
Балким бу вокеа тўгридир, аммо бу оммавий равишда авж олганмиди?
Гарб дунёсига Каракаппокларни бошка бир ирк ва миллат деб танитиш кимга керак? Бу метод кимнинг планига кирганлиги хаммамизга Украина мисолида маълум булмадими? Гарбдан моддий ёрдамлар хисобига ишлайдиган Надежда Атаева ва Галима Бухарбаевалар Путинзмга хизмат килаяпганлигини исботлашга хожат колмаган. Гарб эса Путиннг Имперял иштахасини кандай жиловласак экан деб авора бўлмокда.
Бу менинг сабрими тўлдирган хабар эди.
Атаевага келсак, мен бу аёл билан бир неча йил хамкорлик килдим. Бу орада менга бир неча жойдан, “-бу аёл хатто дадасининг Ўзбекистондан кочишига сабабчи бўлган. Буларнинг проблемалари режим билан эмас. Биз ва иктисодий ўртокларимизни чув туширди. Келажакда бир гап сўз бўлса биздан ўпкаламанг”- деган мактублар олдим. Мен 1980-90 йиллардан бери Ўзбекистоннинг “вор закон”ию, мафя акахонлари билан хам учрашганман. Ишнинг жиддияти катта шекилли менга чıкиб айтишаяпди дедим ва бу масалани астойдил ўргандим. Атаевлардан олинадиган миллионларни асосий кисми кайтарилган. Россиядаги хомийлари борлиги эътиборга олиниб ўзларига тегилмаган. Бу масалаларни нıмага ёзаяпман. Ўзбекистондаги коррупсия ва Швейцарядаги пул ювишга карши йиллардан бери фаолият курсатаяпган Uzdemfundsuisse ташкилоти баъзан Женевадаги мутахасислари тамонидан хужжатли баёнотлар чикаради. На “Озодлик” нада “ББС” кизикмайди. Гарб матбуоти мухокама килади. Аммо Атаева деган хотин нима ёзса дарров бош сахифадан берилади. Кечагина бу одамлар режимнинг бир парчаси эдилар. Инсон хукуклари химоячилигидан максад кечагина ўзлари эзиб янчган камбагаллар хакларини халол килиш эмасми?
Надежда Атаева “Бирлик”ни насицтлар, “Эрк”ни исламистлар ташкилоти деб мендан сўраб суриштирганди.
Бочкадаги сиёхлар факат бизни шантаж килиш учун эканда. ?

Калитни каердан олдигиз?

Kейинги олти ойда 100 ортик халкаро матбуот ходими тарафидан мулокат киларкан сўрашмади.
Женевада ўтказилган “Villa Gulnora” сиёсий аксиямизда Озодлик радиоси вокеаларни ёритди. Аммо астойдил бу ишнинг оркасида ким бор, калит каердан олинди масаласига эътибор каратилди. 100 дан ортик расмий матбуот Uzdemfundsuisse ташабуси билан килинган аксия деб ёзаркан “Озодлик” ва “ББС” фаол Сафар Бекжон ташкил килди деб таргибот килди. Гулнора Каримова контрабанда билан ташиган ва Uzdemfundsuisse фош килган асарлар тагдири билан кейинчалик кизиккан одам бўлмади. Мухолифат учун эса бу вокеа бўлмагандай колмокда. Инсон хукукчиларимиз дейдилар баъзи кимсалар дунёнинг N“1” гадддор мафячиси деб топилган Гулнора колиб Сафар Бекжонни айблашди.
Кискачаси, Эй ўзбекча “Озодлик” , ББС журналистлари 20-25 йиллик ҳамкорлигим даврида биронтангдан бир тийин олмадим.
Муттаҳамлик жойим йўқ!!!
Биламан сизларнинг кўпчилгингиз биз билан бирга Ўзбекистонга қайтиш орзусидан узоқ одамларларсизлар. Каримов ўлиб нетиб, режим ўзгариб маътбуот эркин бўлса мамлакатдан қочадиган ўн мингларча бойвачалар сизлар билан қўшни бўлишади. Сўзидан бошқа бойлиги бўлмаган бизлардай камбағаллардан қутуласизлар. Сизларга янги қўшнилар билан тотувлик тилайман.


Сафар Бекжон.


30.06.2014 . Lausanne, Swetzerland

суббота, 21 мая 2016 г.

2 millionchi okuvchi





Bugun (21.05.2016) Uzdemfundsuisse sahifasi 2 millionchi okuvchisiga Ozbekistondagi diktatura hakidagi hakikatni ayta oldi.
Hamma biladigan narsalarni aytish kahramonlik emas.
Kiyomatdan songra boladigan imtihonga tayyorgarlik kildik halos!
U yogi Yaratganga havola!



Uzdemfundsuisse info.

21.05.2016

понедельник, 2 мая 2016 г.

Кәрімов Кремльдің адамы





Кәрімов  Кремльдің адамы






Өзбекстанда оппозиция бар. Бірақ «бар дейтіндердің» бәрі қашқында, қуғында жүр. Шетелде тұрады. Ал елдегілер қазіргі Кәрімовтың жүйесіне іштей қарсы. Бірақ қашып кете алмағасын, ойларын да ашық айта алмайды. Біз Өзбекстандағы бірқатар ықпалды саясаттанушыларды сөзге тартуға тырысқанымызбен мәселе Кәрімовке тірелгенде, ат-тондарын ала қашты. Ақыры Швейцарияның Лозанна қаласында тұратын, өзбек оппозиционері, жазушы, 4 жыл Таштүрмеде отырып шыққан Сафар Бекжонмен байланысқа шықтық. 
– Бізге мына жайт қызық болып тұр. Сіз бұдан екі жылдың алдында Женевадағы Гүлнәр Кәрімованың үйіне (заңсыз) басып кіріпсіз. Бұған не себеп болды және не итермеледі?
– Менің Өзбекстаннан кеткеніме аз да емес, көп те емес, 17 жыл болды. Осы он жеті жыл бойына Швейцарияда тұрып келемін. Алайда осы күнге дейінгі өмірім Өзбекстанмен тығыз байланысты. Елде болмасам да ол жақтағы жағдайды жақсы білем, бәрін бақылап отырамын. Ал Кәрімовтың қызы іргедегі Женевада құны 18  млн. доллар тұратын зәулім коттедж тұрғызғанын естіп зығырданым қайнады. Ол бұл үйді қалай, қай ақшасына сатып алды? Өзімнің сайтымда Гүлнәрдің халықтың қаржысын оңды-солды шашып жүргенін жаздым. «Әй, әлі өкінесің, сот алдында жауап бересің», – дедім.
– Жауап қатты ма?                  
– Ол бәрін естіп, біліп отырды. Бірақ, тыңдаған жоқ, жауап та қатпады. Үйді тұрғызғаны өз алдына, оның іші-сыртын әрлеуге тағы бірнеше миллион жұмсағаны анық. Мен шыдадым. Күттім.
– Нені күттіңіз?
– Гүлнәрдің Швейцариядағы дипломатиялық мерзімінің аяқталуын күттім. Мұның мерзімі  тамызда аяқталды да (2013 жылы) Кәрімовтың қызы шұғыл жиналып кетіп қалды. Оның тайып тұрғаны да тегін болмапты. Швейцария прокуратурасы үйді тінтуде екен. Біраз, затқа мөр басылған. Оның ішінде үлкен қызыл сейф тұр. Оған жолағам жоқ. Бірақ, бұдан басқа да құнды заттар жетіп артылады. Мұражайда тұруы тиіс заттардың бәрін осыннан кездестірдім. Атақты өзбек суретшісі Шыңғыс Ахмаровтың туындылары да осы арадан табылды.
– Дегенмен, сіз үйге қымбат заттарды тамашалау үшін кірмеген шығарсыз…
– Жоқ, әрине. Кәрімовке қарсы тұру оңай дейсіз бе? Осы арада жүйеге қарсы шыққандардың басын қосатын кеңсе құрғым келді. Алайда бұл енді басқа әңгіме. Менің Швейцарияға келуім де тегін емес. Бұл арадағы өзбек жемқорларының былығын әшкерелегім келді. Әшкерелеп те жатырмын. Мысалға, қазір швейцариялық банктерде 700-ге тарта өзбек шенеунігінің шоты бар. Талай өзбек шенеунігінің атын атап, түсін түстеп берер едім. Бірақ, сіздерде бұл қызық болмас.
– Өзіңізді оппозицияда дейсіз. Ал елде жақтастарыңыз бар ма?
– Өзбекстандағы өзін жүйеге қарсы санайтын біраз адаммен байланыстамын. Бірақ біргеміз деп айта алмаймын. Елдегі «Бірлік», «Ерік»  оппозициялық партияларын құрушылардың бірі болдым. Бірақ, оларды құртып тынды. Қазір Швейцарияда орналасуға мәжбүр болып отырған адам құқығын қорғау ұйымын басқарамын.


– Соңғы кезде Кәрімовтің комаға түскені, жалпы денсаулығы нашарлап кеткені жайлы ақпарат жиілеп кетті. Бұл оны тағынан тайдырудың жолы ма, әлде Ислам ака шынымен де хал үстінде жатыр ма? 
– Ислам әлеміндегі диктаторларды тағынан тайдыру қиын. Олардан өлгенде ғана құтыламыз. Кәрімов те дәл осындай өз креслосында өлетіндердің бірі. Жарайды, бұл да қауіпті емес. Диктатор күндердің-күні өз орынтағын босатады, бірақ бұдан жүйе өзгере ме? Жүйе өзгермесе өзбектің жағдайы одан әрмен қиындай түседі. Айталық, өзбек президентінің өкшебасарлары деп жүрген 5-6 адам бар. Бұлар: ҰҚҚ (Ұлттық Қауіпсіздік Қызметі) басшысы Рустам Иноятов, ішкі істер министрі Адхам Ахмедбаев, қорғаныс министрі Қабұл Бердиев, премьер-министр Шавкат Мирзияев, қаржы министрі Рустам Азимов. Бұлардың бәрі де Кәрімов қалыптастырған жүйенің өнімдері. Ертең кеткен диктатордың орнына оның ізбасарлары отырса жағдай өзгереді деп ойлайсыз ба? Жоқ. Сосын бұлардың барлығын ресейлік ақпарат құралдары ерекше насихаттап жатыр. Яғни, Кәрімтен кейін Кремльге керекті және оның орнын басуы мүмкін тұлғаларды орыс баспасөзі әлдеқашан тізімдеп қойған.  Ал біз болсақ солардың жетегінде жүрміз.
Жалпы диктатуралық билікте идеология болмайды. Кәрімовтың өзбек «Еуразиялық одаққа қосылмайды, оның өз жолы бар» дегенінің бәрі бос сөз. Ол Ресейдің адамы. Көпшілікті алдында ұпай жинағанды жақсы көреді. Ол құрған жүйенің мүшелері дерліктей ресейшілдер. Мысалға, қазір бүкіл елді уысында ұстап отырған ҰҚҚ-ның барлық кадрлары міне, 24 жыл бойына Ресейде дайындалып келеді.
– «Диктатуралық билікте идеология болмайды» дегенде нені меңзеп отырсыз?
– Мұндай жүйе бір ғана философияға, былайша айтқанда коррупция атты қағидаға құрылады. Сондықтан өзбек президенті азаматтық, саяси, діни, тіпті экономикалық белсенділіктің өзін жүйеге қауіп төндіреді деп санайды. Бұл өз кезегінде тұтас Орта Азияға әсер етіп отыр. Кім не десе де, Орта Азияның жүрегі – Өзбекстан. Мұны өзім өзбек болғаннан кейін айтып отырған жоқпын. Батыс та, АҚШ та бізді аймақтағы негізгі мемлекет ретінде қарастырады. Ендеше қазіргі Кәрімов жүйесе құласа бұл аймаққа да әсер етеді деген сөз. Өзбекстанда демократия болмаса ендеше ол Қазақстан да болмайды. Негізінде демократия туралы айтқанда біздің интеллектуалды әлеуетіміз бар. Мұның бастауын Түркістан оппозициясын қалыптастырған Мұстафа Шоқайдан аламыз.
– Кәрімов төртінші рет президент сайлауына түскелі жатыр ғой…
– Иә, бұл Ата заңды белден басу. Әй, бірақ ол елдің пікірін ескерсін бе? Сайлауға оппозицияның 9 өкілі және тағы 3 адам қатыспақ. Біз оларды «Кәрімовтың қуыршақтары» дейміз. Неге дейсіз ғой? Өйткені, үшеуі де елді Ислам Кәрімовке (!) дауыс беруге үндеп жатыр.
КСРО құлағаннан кейін өзбек халқы өз-өзін іздей бастайды, 70 жылға созылған отарлаудың салдары қандай болғанын сезінді. Бірақ бір нәрсе өзгерген жоқ. Бұл – Ислам Кәрімов. Ол әрі атеист, әрі коммунист. Менің бізде идеология жоқ дегенім осыдан шығады. Өзбекстанның 90 пайыз тұрғыны мұсылман. Ал халық қазір толықтай атеистік мемлекетте өмір сүріп жатыр. Бұдан 25-30 жыл бұрын Орта азияда 100-ге жетер жетпес мешіт болыпты, қазіргі бұлардың саны 10 мыңнан асты. Ендеше идеологияны да осыған сай бейімдеу керек еді ғой?
– Бірақ сіздер билікке келсеңіздер не өніп, не өзгерер еді?
– Менің ұстаным сізге қызық көрінуі мүмкін. Мен түркістаншылмын. Өзбекстанды өркендететін бірден-бір жол ол –  Орта Азия мемлекеттерімен арадағы еркін саудаға жол ашу деп білемін. Осы аймақты бір жұдырыққа жұмылдыру, біріктіру. Оның орталығы Түркістан болса қарсы емеспін. Алдымен экономикалық бірігу, кейіннен саяси интеграция жүзеге асса құптар едім. Себебі, біз бір халықпыз. Біздің діліміз, дініміз, дәстүріміз ортақ, тіліміз ұқсас. Мысалға, бағанадан бері сіз екеуміз өз тілімізде сөйлесіп отырмыз. Бірден болмаса да мен сізді, ал сіз мені түсініп отырмыз ғой. Ұстанымы менің көзқарасыммен сай келетін үндестерім, жақтастарым көп. Егер билікке келсек, біз Орта Азия кеңістігінде Еуроодаққа ұқсас ұйым құруға ұмтылар едік.
– Әңгімеңізге, рахмет!
Сұхбаттасқан Думан БЫҚАЙ
 2015 Ж. НАУРЫЗ 12 - 2  153 РЕТ ОҚЫЛДЫ

Шинжон" , истилочиларнинг......

Шаркий Туркистон географик ном эмас давлатнинг номидир. Хитой давлати Шаркий Туркистонни, истоло килди ва Хукуматини катл этди. ...