1920-yilgi Buxoro halokati va tarixiy saboqlar

 

1920-yilgi Buxoro halokati va tarixiy saboqlar

 

1920-yilda Chor Rossiyasida bo‘lgan siyosiy o‘zgarishlardan foydalanishga harakat qilgan Amir Olimxon mustaqillikka erishish uchun intilayotgan edi. Buxoroga Buyuk Britaniya elchisi kelgan bo‘lib, Eron, Afg‘oniston, Turkiya (Usmonli imperiyasi), Germaniya kabi davlatlar o‘z elchixonalarini ochmoqda edi.

Biroq tarixiy jarayonlar boshqacha tus oldi. 1842-yilda Amir Nasrullo Qo‘qonni bosib olib, xon Madalixonni qatl qilganida, Fayzulla, Otaulla va Usmon Xo‘jayevlarning bobolari tomonidan qilingan provokatsiya ruslar foydasiga xizmat qilgan edi. 1914-yildan boshlab esa Fayzulla Xo‘ja va Usmon Xo‘ja o‘z bobolarining Qo‘qon xonligiga nisbatan qilgan xiyonatini Buxoro amirligiga nisbatan takrorlay boshlashdi. Ular sovetlar bilan til biriktirib, Buxoroni vayronaga aylantirdilar. Bugungi kunda suratlarda ko‘rinib turgan holat ushbu haqiqiy vayronalarning bir qismi xolos. O‘sha paytda suratga olish imkoniyatlari juda oz edi; shaharda faqatgina bir nechta g‘arb matbuoti jurnalisti bor edi, xolos. Ular ham tinimsiz davom etgan bir haftalik bombardimonlar paytida qochib ketishgan.

Xo‘jayevlar sulolasi 1870-yillarda  Qo‘qon xonligi yiqilishida rol o‘ynaganligi uchun berilgan boylik evaziga va  keyinchalik Buxoroda ham katta sarmoyaga ega bo‘lishgan edi.

Usmon va Fayzulla Xo‘jayevlarning boyliklari deyarli amirlik xazinasi miqdoridagi qiymatga ega edi. Turkistonning eng katta davlati — Qo‘qon xonligi yiqilishida xizmat qilgan Xo‘jayevlar, endi amirlik hamda o‘z boyliklarini ruslarga berish evaziga hokimiyatga kelishdi.

Lekin bu vaqtda Buxoro vayron, xazinasi esa ship-shiydon edi.

Aslida, 1912-yilda Rossiyada chorlik rejimi islohotlar qila boshlagan edi. Rossiya protektorati bo‘lgan Buxoro amirligi ham islohotlar qilishga majburlangan. Oqibatda boshqaruv tizimiga mayda millatlar va forslar ishga olina boshladi. Davlatning qiymatini bilmagan bu odamlar hamma narsani sotishga kirishdilar va oxirida Amir Olimxonni ham sotdilar.

 Maʼlumot o‘rnida, Usmonxo‘ja va Otaulla aka-uka (Qori Po‘latxo‘ja farzandlari) bo‘lib, Fayzulla Xo‘jayev esa ularning jiyani edi. O‘z davlatidagi adolatsizlikni tugatish bahonasida boshqa davlat armiyasini chaqirib kelish 1848-yildan boshlangan “surunkali kasallik”dir.

1920-yil sentyabrida Usmonxo‘ja, Otaulla va Fayzulla Xo‘jayevlar Qizil Armiyani chaqirib kelishdi.

 Tarixiy suratlar Mixail Frunze buyrug‘i bilan amalga oshirilgan havo hujumlaridan so‘ng qamal qilingan kuchlar taslim bo‘lgunga qadar jami 200 ga yaqin bomba tashlangan Buxoroning holatini tasvirlaydi. Ushbu surat bugungi kunda alohida qimmatga ega, chunki u Badalbek va Iyazbek madrasalarining noyob ko‘rinishini namoyish etadi; holbuki, amir saroyi va Xoja Davlat madrasasi butunlay vayron qilingan edi.

Markaziy Osiyoning maʼnaviy poytaxti bo‘lmish Buxoro 1920-yil 2-sentyabrda bolsheviklarning shiddatli hujumi ostida taslim bo‘ldi.

O‘n bitta samolyot muqaddas shaharni tinimsiz bombardimon qildi. 150 ming aholiga ega shahar olov ichida qoldi; unga qarshi uzoq masofaga otuvchi artilleriyaning butun kuchi, shuningdek, beshta zirhli poyezd, sakkizta zirhli mashina va 230 ta pulemyot safarbar etildi. Ko‘chalar tinch aholi jasadlari bilan to‘ldi, shahar yonardi; dunyo oxiri yetib keldi deb o‘ylagan aholi yig‘lash va ibodat qilish uchun masjidlarga to‘plandi. Muqaddas Buxoro naq bir hafta davomida yondi va aholining yarmi halok bo‘ldi.

Hujumning birinchi kunida Buxoro qo‘shinlari Nizomiddin Urganji boshchiligida Qizil Armiyaning uchta polkini tor-mor etdi.

Urganji ushbu janglarga shaxsan rahbarlik qildi va og‘ir yarador bo‘ldi. Ruslar qo‘liga tushmasligi uchun u Dushanbegacha olib ketildi. Uning qabri 1992-yilda men va nevarasi Asatilla Urganji tomonidan topilib, joyi eʼlon qilindi.

Buxoro amirligi armiyasining yengilishiga asosiy sabab — ichki xoinlar va havo kuchlarining yo‘qligidir. Qizil Armiya o‘zining havo kuchlari evaziga vaziyatni o‘z foydasiga hal qildi. Aholi qo‘lidan kelgancha qarshilik ko‘rsatdi; ayollar uylarning tomidan bosqinchilarning boshiga qaynoq suv quyishdi. Qizil Armiya askarlari shafqatsizlarcha talon-torojga kirishdilar, chunki ular ilgari hech qachon bunday boylikka — oltin taqinchoqlar va qulflanmagan, tovarlarga to‘la son-sanoqsiz do‘konlarga duch kelmagan edilar.

 Buxoroda Turkistonning eng boy odamlariga oid oltin do‘konlari bor edi. Kunlik oltin tijorati Xitoy, Hindiston, Afg‘oniston va Eron o‘rtasida o‘ziga xos xalqaro birja vazifasini bajarar edi.

Yovvoyi sovet askarlari Buxoroni butunlay talon-toroj qilishdi.

Tarixda ushbu xoinliklar va talon-torojga sababchi bo‘lganlar o‘z vaqtida qoralanmadi. Natijada bugungi O‘zbekistonda ham talonchilik va xoinliklar davom etmoqda. Shavkat Mirziyoyev (SHM) davri, ayniqsa, eng katta talon-toroj va xonliklar davri bo‘lmoqda.

Shu kunlarda O‘zbekistonga boshqa davlat yollanma askarlarini olib kirish haqida muzokaralar olib borilmoqda. Bir necha o‘n ming kishilik yollanma askarlar SHM va uning sulolasini hokimiyatda saqlashga xizmat qilishini umid qilishmoqda.

 Xoinlik — yuqumli vabodir, uning davosi yo‘q.

 

Safar Bekjon Urganji
Turkiston ozodligi va ittifoqi harakati lideri
26-09-2026

 

 

Qullik zexniyati talimini, maktabdan boshlatishmoqda..

 

 

 

 

Qullik zexniyati talimini  maktabdan boshlatishmoqda..

    1918 yil fevral oyida Turkiston Muxtoriyati davlatini rus-bolshevik va armani Dashnakcutyun terror armiyalari birgalikda yiqishdi. Milliy armiya qurib ulgurmagan bir necha oylik milliy davlatni ruslar va armanilar bosib oldi va hozirgacha boshqarib kelishmoqda. 1991 yilda mustaqil davlat qurish yo‘lidan borilmadi.

Mavjud rus-dashnaq armani boshqaruvini o‘zbekchalashtirish orqali, mana, o‘zbeklar o‘zlarini boshqarmoqda degan yolg‘onni isbotlashga harakat qilishmoqda. Hech kim lyustratsiya qilinmadi. Istilo davriga rahbarlik qilgan odamlarni qoralashmadi.

Aksincha, ularni muqaddaslashtirishdi. 2016 yil sentyabridan boshlab hokimiyatda katta biznes egalarining o‘tmishlari milliy bo‘lgan bo‘lsa, qora ro‘yxat qilishdi va qilishmoqda.

Xoinlik rag‘batlantirilmoqda. Bu davr ichida bir necha bor ommaviy o‘limlar sodir bo‘ldi. Begunoh o‘zbeklar-turkiylar o‘lib ketishdi. Jinoyatchilar biror marta chinakamiga jazolanmadi. Nega? Chunki tashkilotchilar rus-dashnaq armani markazidagilar edi.

 Inqilobiy harakat 2018 yildan beri O‘zbekistonni talon-toroj qilayotgan, vassallik qa'riga tiqayotgan bu guruhga qarshi kurashib kelmoqda. Karimovlar-Mirziyoyevlar bu guruh xizmatiga kirishgan. Istilo tugashi uchun kurashmagan xalqqa hech kim egallagan va talon qilayotgan joyni qaytarmaydi.

Tuzum sifatida haligacha davom etayotgan istilo davri va ularning boshqaruv mehanizmlari fosh qilinib, ziyoli-milliy insonlardan guruhlar tashkil qilindi. Jamiyat zehniyatini istilochi sevgisi bilan to‘ldirishmoqda.

 Bu ishni boshlang‘ich sinflardan soxta kitoblar chiqarish orqali boshlashmoqda. O‘zbeklar mamlakatda tinmasdan alifbo (yozuv) o‘zgartirilishi, qayta-qayta kitob bosib pul qilishmoqda deb o‘ylamoqda. Aslida bu ishning boshida turganlar uchun kitob bosmadan chiqarish pista pulidek kichik narsa. Asl masala — millat zehniyatini bolalikdan chiritishdir.

Rus-dashnaq istilochiligi ta'lim sohasini to‘la nazorat qila boshlaganiga 20 yilcha bo‘ldi. Bu davrda boshqa joydan qo‘shimcha ta'lim olmasdan, faqat davlat maktab ta'limini olgan insonlar savodsiz qolishdi. Istilochilar, qatag‘onlar, paxta qulligi, millionlarcha zahar sepilgan dalalar davrini sevgi-muhabbat bilan gapirishga o‘rgatildi.

Bu davrda maktab kitoblarida millat faxri sifatida muttaham o‘g‘rilar, hatto mafiyachilar milliy qahramon qilib o‘qitildi.

Sotsiologik tadqiqot uchun so‘rovnoma o‘tkazildi. Jamiyatda maktab ta'limi orqali qullik zehniyati shakllantirilganligini ko‘rdik. Fanlar Akademiyasi nashr qilgan "Izohli lug‘at" kitobiga "siyosiy muxolifatchilik qilish — buzg‘unchilikdir" degan izoh kiritilgan. Bu haqda kitobdan fotonusxa va akademiyaga maktub ham chiqarganmiz.

Rus-Dashnakcutyun Turkiston milliy davlatini yiqib, hokimiyatini o‘rnatganligi va bu tuzum tugatilmaganligiga eng oddiy, jo‘n isbot: O‘zbekiston Ta'lim vazirligida bir soat ham ishlamagan, Axloqiy buzuq hayoti bilan tanilgan, Hayotidagi bor-yo‘g‘i "hikmati" armani dashnaqlar oilasi vakili ekanligi uchun berilgan imkon nima? Qizini O‘zbekiston prezidenti nomlanuvchi odamning qizi xursand qilib yuradigan jazmaniga berganligidir.

 Bu xotin:

"Kuyovim Prezident qiziga jazmanligiga indamayotganim uchun menga ta'lim sohasini berasizlar", degan.

Uvarova (Uvaryan) — Komil Allamjonovning qaynona-si.

 Dashnaq sarqitiga O‘zbekiston Ta'lim vazirligining bosh nashriyoti berilgan. Bu nashriyotdan millionlarcha kitob bosmadan chiqarildi deb daromad qilinmoqda.

 Kitoblar ichida milliy ruhdagi inson tarbiyalash, e'tiqodli odam ta'limini berish imkonsiz holatga keltirilmoqda. Bolalarga namuna sifatida bitta-ikkita tarixiy shaxslar beriladi.

Qolgan shaxslar — zamonaviy, nasl-nasabi noma'lum shaxslar milliy qahramon sifatida o‘qitilmoqda.

Ta'lim kitoblarini yozganlar asl qo‘lyozma qolib, soxta kitob bosilganligini bizga bir necha marta isbotlab berishdi. Biz bu haqda videolar qildik, maqolalar va mutaxassislar taqrizlarini e'lon qildik.

Rus-dashnaq mafiyasi masalani battar qilishmoqda.

Hokimiyatdagilar: "Bizning qo‘limizda, istaganimizcha kelajak avlodlaringni aqliy bichib ketamiz", deyishmoqda. "Novda" nashriyoti — Komil Allamjonovning dashnaq arman qaynonasi nomidagi shaxsiy firmasidir. Faqat 2026 yilning o‘zida bu nashriyotga 1,6 trln so‘mlik byudjetdan pul o‘tkazib berilgan.

"Bu pulga eski alifbo bilan chiqargan edik, endi uni maydaladik, yangi alifbo bilan qaytadan chiqaramiz" deb yana pul so‘ramoqda. Biz oldin fosh qilgan, 7-sinflar uchun 86 mln so‘mlik matematika darslik kitobi qani?

Jamiyat!

Istilochilarga qarshi kurashmasangiz, kelajagingiz qorong‘ulikdir.

Turkiston ozodligi va ittifoqi harakati.

14.09.2026

 

 

Қуллик зехнияти талимини  мактабдан бошлатишмоқда..

 

 

1918 йил феврал ойида Туркистон Мухторияти давлатини рус-болшевик ва армани Дашнакчутюн террор армиялари биргаликда йиқишди. Миллий армия қуриб улгурмаган бир неча ойлик миллий давлатни руслар ва арманилар босиб олди ва ҳозиргача бошқариб келишмоқда. 1991 йилда мустақил давлат қуриш йўлидан борилмади. Мавжуд рус-дашнақ армани бошқарувини ўзбекчалаштириш орқали, мана, ўзбеклар ўзларини бошқармоқда деган ёлғонни исботлашга ҳаракат қилишмоқда. Ҳеч ким люстрация қилинмади. Истило даврига раҳбарлик қилган одамларни қоралашмади. Аксинча, уларни муқаддаслаштиришди. 2016 йил сентябридан бошлаб ҳокимиятда катта бизнес эгаларининг ўтмишлари миллий бўлган бўлса, қора рўйхат қилишди ва қилишмоқда. Хоинлик рағбатлантирилмоқда. Бу давр ичида бир неча бор оммавий ўлимлар содир бўлди. Бегуноҳ ўзбеклар-туркийлар ўлиб кетишди. Жиноятчилар бирор марта чинакамига жазоланмади. Нега? Чунки ташкилотчилар рус-дашнақ армани марказидагилар эди. Инқилобий ҳаракат 2018 йилдан бери Ўзбекистонни талон-торож қилаётган, вассаллик қаърига тиқаётган бу гуруҳга қарши курашиб келмоқда. Каримовлар-Мирзиёйевлар бу гуруҳ хизматига киришган. Истило тугаши учун курашмаган халққа ҳеч ким эгаллаган ва талон қилаётган жойни қайтармайди. Тузум сифатида ҳалигача давом этаётган истило даври ва уларнинг бошқарув меҳанизмлари фош қилиниб, зиёли-миллий инсонлардан гуруҳлар ташкил қилинди. Жамият зеҳниятини истилочи севгиси билан тўлдиришмоқда. Бу ишни бошланғич синфлардан сохта китоблар чиқариш орқали бошлашмоқда. Ўзбеклар мамлакатда тинмасдан алифбо (ёзув) ўзгартирилиши, қайта-қайта китоб босиб пул қилишмоқда деб ўйламоқда. Аслида бу ишнинг бошида турганлар учун китоб босмадан чиқариш писта пулидек кичик нарса. Асл масала — миллат зеҳниятини болаликдан чиритишдир. Рус-дашнақ истилочилиги таълим соҳасини тўла назорат қила бошлаганига 20 йилча бўлди. Бу даврда бошқа жойдан қўшимча таълим олмасдан, фақат давлат мактаб таълимини олган инсонлар саводсиз қолишди. Истилочилар, қатағонлар, пахта қуллиги, миллионларча заҳар сепилган далалар даврини севги-муҳаббат билан гапиришга ўргатилди. Бу даврда мактаб китобларида миллат фахри сифатида муттаҳам ўғрилар, ҳатто мафиячилар миллий қаҳрамон қилиб ўқитилди.

Социологик тадқиқот учун сўровнома ўтказилди. Жамиятда мактаб таълими орқали қуллик зеҳнияти шакллантирилганлигини кўрдик. Фанлар Академияси нашр қилган "Изоҳли луғат" китобига "сиёсий мухолифатчилик қилиш — бузғунчиликдир" деган изоҳ киритилган. Бу ҳақда китобдан фотонусха ва академияга мактуб ҳам чиқарганмиз.

Рус-Дашнакчутюн Туркистон миллий давлатини йиқиб, ҳокимиятини ўрнатганлиги ва бу тузум тугатилмаганлигига энг оддий, жўн исбот: Ўзбекистон Таълим вазирлигида бир соат ҳам ишламаган, Ахлоқий бузуқ ҳаёти билан танилган, Ҳаётидаги бор-йўғи "ҳикмати" армани дашнақлар оиласи вакили эканлиги учун берилган имкон нима? Қизини Ўзбекистон президенти номланувчи одамнинг қизи хурсанд қилиб юрадиган жазманига берганлигидир. Бу хотин: "Куёвим Президент қизига жазманлигига индамаётганим учун менга таълим соҳасини берасизлар", деган. Уварова (Уварян) — Комил Алламжоновнинг қайнона-си. Дашнақ сарқитига Ўзбекистон Таълим вазирлигининг бош нашриёти берилган. Бу нашриётдан миллионларча китоб босмадан чиқарилди деб даромад қилинмоқда. Китоблар ичида миллий руҳдаги инсон тарбиялаш, эътиқодли одам таълимини бериш имконсиз ҳолатга келтирилмоқда. Болаларга намуна сифатида битта-иккита тарихий шахслар берилади. Қолган шахслар — замонавий, насл-насаби номаълум шахслар миллий қаҳрамон сифатида ўқитилмоқда. Таълим китобларини ёзганлар асл қўлёзма қолиб, сохта китоб босилганлигини бизга бир неча марта исботлаб беришди. Биз бу ҳақда видеолар қилдик, мақолалар ва мутахассислар тақризларини эълон қилдик. Рус-дашнақ мафияси масалани баттар қилишмоқда. Ҳокимиятдагилар: "Бизнинг қўлимизда, истаганимизча келажак авлодларингни ақлий бичиб кетамиз", дейишмоқда. "Новда" нашриёти — Комил Алламжоновнинг дашнақ арман қайнонаси номидаги шахсий фирмасидир. Фақат 2026 йилнинг ўзида бу нашриётга 1,6 трлн сўмлик бюджетдан пул ўтказиб берилган. "Бу пулга эски алифбо билан чиқарган эдик, энди уни майдаладик, янги алифбо билан қайтадан чиқарамиз" деб яна пул сўрамоқда. Биз олдин фош қилган, 7-синфлар учун 86 млн сўмлик математика дарслик китоби қани?

Жамият!

Истилочиларга қарши курашмасангиз, келажагингиз қоронғуликдир.

 

Туркистон озодлиги ва иттифоқи ҳаракати.

14.09.2026