четверг, 28 мая 2026 г.

Mини АЭС лар қуришимиз мумкин

Келажакда, мини АЭС лар қуришимиз мумкинлигини айтганимиздан кейинги жараёнлар.
Инқилобий харакат дастурларига киритилган мини АЭС лойихалари Русларни ва вассали ШМни саросимага солган кўринади.
Олдин эълон қилинган жуда катта реактор РусАтом-Ўзбекистон лойихаси, энди мини-лаштирилди.
2024 йилга келиб Ўзбекистон республикаси ва Россия федерацияси ўртасида мини АЭС бўйича қурулиш пудрат шартномаси эьлон қилинди.
Россиянинг Росатом ГУП давлат корхонаси Атоммаш заводи ва бир неча ўнлаб Конструкторлик Бюролари тарафидан ишлаб чиқилган РИТИМ-200М реактори совет пайтидан бери ишлатилмоқда.
Қуввати 35-55 Мегаватт электр энергияси ишлаб чиқарувчи ушбу реакторлардан бир нечтасини Ўзбекистонда қурилишмоқчи.
Бу реактор модификация, уни ишлаб чиқарадиган завод худудида 95%и монтаж қилинишга мажбур.
Нимаси ёмон ?
Бу мини реактор совет пайтида Ямал газ конини ўзлаштириш ва Красноярск , Якутия ( Саха Автоном Республикаси ) худидидаги табий бойликларни ўзлаштиришда вақтинчалик электр берувчи сифатида ишлатилган.
Совет Атом муз-ёрар кемалари қувват манбаи сифатида ва КТЛ-40 Атом сув ости кемалари мини рeактори сифатида ҳам ишлатилган.
Бундай совет мини реакторлари шу кунгача дунёнинг бирон бир нуқтасида стационар холатида, собит бир жойга узоқ муддатли ишлатиш учун жойлаштирилмаган.
Ёқилғи ёқиш кэф%;
Mавжуд саноат кўламидаги ВВЭР, WПР, ПWР, ЧПWР реакторларидан 70-80% га кам бўлган Ярим харбий реактордир.
Бу реактор ёқилғиси 5-8 йилда бир марта алмашади. Aсосан МОКС типидаги ёқилғи ишлатади.
Нима учун айнан Ўзбекистон, стационар Референт муқобили бўлмаган реакторни биринчи бўлиб қуриши керак?
Инқилобий харакатнинг технологя мутахасислари дунёнинг бир неча давлатлари тамонидан биргаликда ишлаб чиқараётган мини атом реакторларини таққослаб ўрганиб чиқишди.
Cоветлардан қолган рус реакторлар техник характеристикасини ўрганди.
Россияга нисбатан санкция оқибатида Росатом алоқаси узилган дунёнинг мухим "атомчи ширкатлари;
Siemens,
Alstom
Француз Alstom Power Systems ,
General Electric.
Натижада Рус атом реактори дейилган матохдан 49% қисми қолди.
Қолган қисми санксияда.
-Tурбиналар ишлаб чиқиш муаммога учрамоқда.
-Юқори қувватли буғ генератор турбиналарини жихозлашда ҳам катта муаммо чиқди.
- Фақатгина Атомпроэкт , Атомавтоматика корхоналарида чиқарилувчи АЭС бошқарув пултлари 200та корхонадан парчалар олмоқда эди.
Масалан;
-Япониядаги ширкатлардан махсус автоматика ва реактор ичидаги ўлчов приборларини радиациядан химоя қилувчи махсус қопламали шланглар, дозиметрлар, сув сифатини мониторинг апаратлари олиниши керак.
- Германия фирмалари эса, барча кучланиш электроникаси 7-8 А клас проуессорлар , турбина , генератор .... РосАтомга бермоқда эди.
- Франция технологяси бўлган Рубин тутгичлар тайёрлаш апаратлари , Генератор , Турбина, сепаратор лопаткалари , Реактор холатини доимий мониторинг апарати рус ижоди дейилиб реактор ичига қўйилмоқда.
- АҚШ реакторга старт бериш апарати, реактор ичидаги 30 дан ортиқ юқори босим , юқори темпратура ва ўта катта радиацион мухитда ишловчи приборлар ҳам "виликий руский аппарат" дейилиб мах-мини реакторларга жойланмоқда эди.
Росатом санкцядан чиққанини билган эшитганлар борми?
Кайси имкониятидан келиб чиқиб, РИТИМ -200М реакторини Ўзбекистонга қурмоқчи?
Мабодо Росатомга санция бўлмаганида эди, инқилобий харакат ушбу шарномани барибир қабул қилмаган бўларди.
Сабаби, русни ёмон кўришда, яхши кўришда эмас.
Асосий масала соққасида.
Иқтисодий тарафи энг оптимал шароитда йилига 275-282 кун АЭС доимий ишлаши натижасида мини РИТИМ-200 АЭС идан чиққан, 1- кВт соат электр энергия таннархи 12-14 цент бўлади !!!!
Бу фақат таннарх.
Ўртада бузилиши, муаммо чиқиши ва таьмирлашдаги харажат қўшимча нарх деганидир.
Росатом шу кунга қадар бирор бир проектида шартнома бюджетига риоя қилмаган.
Барча давлатларда қилган қурилиш ишида, проект кўрсатилганидан 35-60% қиммат нархда битирганлиги аниқланди.
Мини АЭС чиқиндиси энг катта муаммодир.
АЭС хар гал ёқилғи қуйиш ва эскисини реактордан ажратиб олингандан кейин эски ёқилғи Қозоғистон устидан ўтиб, Волгодонск шахрига бориши
Халқаро транзит фақат МАГАТЭ рухсати ва кузатувида бўлиши керак.
Россия, Украинадаги Запароже АЭС ишғолини шантаж сифатида ишлатгани учун ишончсиз давлат хисобланади.
Реакторни eчиб олиш жараёнида нурланмаслик кафолати бўладими?
Ушбу шартлардан келиб чиқиб бy шартнома , имконсиз шартномадир.
Ушбу масала, Россиянинг бугунги сиёсий-харбий холатдан чиқиш умидида Ўзбекистондан фойдаланишга қаратилган пиаридир.
Хулоса ва ушбу масаланинг назорати.
Кўмир генерацияси орқали электр ишлаб чиқариш:
Охирги технология асосида қурилса, минимум карбон газлари чиқариб 2,7-3 центга 1- кВт хисобланган.
Рус мини атом реактори 12-14 цент кВтга тушишини эълон қилишди.
Ўртача маоши 2000-3000 $ бўлган давлатларда ҳам электр бу даражада қиммат эмас.
Ўзбекистон ичидаги миллий кадрларимизнинг хулосаларига кўра, ШМ ва кланининг муддаоси АЭС қуриш эмас.
ШМ оиласи бюджетни касод қилган.
Реал ЯММ ўсишини асослашга бахона излашмоқда.
Хали , фақат шартномаси бўлган АЭС қурилиши бохонаси асосида, 25-32 миллиард $ эквивалентликда пул босиб чиқаришмоқчи.
Шу йўл билан инфлациядан қочиб, бюджетдан eб юборилган пулларининг ўрнини сўм хисобига қоплашмоқчи.
Россия, Халқаро майдонда фашистик тузим сифатида тан олинди.
Путин уруш жиноятлари трибуналда махкама қилинади.
Бундай давлат билан харбий иттифоқ тузган Ўзбекистон хокимияти агдариш учун катта асос пайдо бўлди.
Ватанини вассалликдан қутқариш , Халқаро фашистлар билан хамкорликдан қутқариш хар ўзбекнинг вазифасига айланмоқда.
Инқилобий харакат тахлилий маркази.
28.05.2024

Комментариев нет:

Отправить комментарий

Примечание. Отправлять комментарии могут только участники этого блога.

Mини АЭС лар қуришимиз мумкин

Келажакда, мини АЭС лар қуришимиз мумкинлигини айтганимиздан кейинги жараёнлар. Инқилобий харакат дастурларига киритилган мини АЭС лойихала...